ASME A18.1-2020

استاندارد ASME A18.1-2020: استاندارد ایمنی برای بالابرهای پلتفرمی و صندلی‌های بالابر راه‌پله‌ای

استاندارد ASME A18.1-2020 با عنوان کامل “استاندارد ایمنی برای بالابرهای پلتفرمی و صندلی‌های بالابر راه‌پله‌ای” (Safety Standard for Platform Lifts and Stairway Chairlifts)، سندی فنی است که الزامات و رهنمودهایی را برای طراحی، ساخت، نصب، بهره‌برداری، بازرسی، آزمایش، نگهداری و تعمیر بالابرهای پلتفرمی (عمودی و شیب‌دار) و صندلی‌های بالابر راه‌پله‌ای ارائه می‌دهد. این استاندارد در تاریخ ۲۶ فوریه ۲۰۲۱ منتشر شده و به‌منظور تضمین ایمنی عمومی و انعکاس بهترین شیوه‌های صنعتی تدوین گردیده است. تمرکز اصلی آن بر تجهیزات جابجایی عمودی یا شیب‌دار است که برای حمل‌ونقل افراد با محدودیت حرکتی، به‌ویژه در محیط‌های مسکونی و گاه تجاری، طراحی شده‌اند.

دامنه کاربرد

این استاندارد تجهیزات محدودی را شامل می‌شود که برای جابجایی افراد با ناتوانی حرکتی در نظر گرفته شده‌اند. این تجهیزات شامل موارد زیر است:

• • بالابرهای پلتفرمی عمودی (Vertical Platform Lifts): برای جابجایی عمودی در فواصل محدود.

• • بالابرهای پلتفرمی شیب‌دار (Inclined Platform Lifts): برای حرکت در امتداد راه‌پله‌ها یا مسیرهای شیب‌دار.

• • صندلی‌های بالابر راه‌پله‌ای شیب‌دار (Inclined Stairway Chairlifts): برای حمل یک نفر در حالت نشسته در امتداد پله‌ها.

این دستگاه‌ها باید دارای محدودیت‌هایی در مسافت جابجایی عمودی، سرعت عملیاتی و مساحت پلتفرم باشند و تحت کنترل مداوم کاربر یا همراه وی عمل کنند. استفاده از محفظه کامل مسافری روی پلتفرم در این تجهیزات ممنوع است و نفوذ به بیش از یک طبقه مجاز نیست.

محتوای اصلی استاندارد

استاندارد ASME A18.1-2020 به‌صورت جامع و منظم تدوین شده و شامل بخش‌های متعددی است که در زیر به‌صورت خلاصه و دقیق توضیح داده می‌شود:

1. 1. مقدمه و تعاریف
      • • هدف استاندارد، حفاظت از ایمنی عمومی و ارائه چارچوبی برای طراحی و بهره‌برداری ایمن است.
      • • اصطلاحات تخصصی مانند “بالابر قابل جابجایی” (Re-locatable Lift)، “پرسنل مجاز” (Authorized Personnel) و “مناطق با دسترسی محدود” تعریف شده‌اند.

1. 1. الزامات طراحی و ساخت
      • • مسیر حرکت (Runways): الزامات مربوط به محفظه‌ها، پشتیبانی ساختاری و حداقل فضای سر (۸۰ اینچ) مشخص شده است.
      • • ریل‌های راهنما (Guide Rails) و وسایل رانش (Driving Means): باید از استحکام و پایداری لازم برخوردار باشند.
      • • پلتفرم‌ها (Platforms): حداکثر مساحت ۱۸ فوت مربع و مجهز به حفاظ لبه‌ای در صورت عدم وجود دیواره کامل.

1. 1. ایمنی و کنترل
      • • ترمزها و گاورنرهای سرعت (Safeties and Speed Governors): برای بالابرهای مسکونی شیب‌دار، استفاده از گاورنر سرعت الزامی شده و سیستم‌های خودقفل‌شونده حذف گردیده‌اند.
      • • سیگنال‌های اضطراری: دستگاه‌های هشدار صوتی باید خارج از پلتفرم و مسیر نصب شوند و شدت صدا بین ۷۰ تا ۸۰ دسی‌بل در فاصله ۱۲۰ اینچی باشد.
      • • کنترل عملیات: تجهیزات باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که کاربر بتواند به‌صورت مستقل آن‌ها را راه‌اندازی و استفاده کند.

1. 1. آزمایش‌ها و بازرسی
      • • آزمایش سقوط آزاد و تست بیش‌سرعت در زوایای حداکثر (۴۵ درجه) و حداقل توان محصول الزامی است.
      • • گواهی آزمایشگاه مستقل برای تأیید ایمنی مورد نیاز است.

1. 1. بالابرهای قابل جابجایی (Re-locatable Lifts)
      • • تعریف جدیدی برای این دسته از بالابرها ارائه شده است.
      • • سیستم تشخیص سطح (با شیب بیش از ۵٪ کار نمی‌کند) و پایداری در بالای مسیر هنگام شیب ۵٪ الزامی است.
      • • چرخ‌های جمع‌شونده باید مانیتور شوند و بالابر تنها در حالت جمع‌شده قابل استفاده باشد.

1. 1. نگهداری و تعمیر
      • • بخش جدیدی (بخش ۱۱) به نگهداری اختصاص یافته که وظایف پرسنل مجاز و پرسنل بالابر را مشخص می‌کند.
      • • دستورالعمل‌هایی برای تعمیر و بازرسی دوره‌ای ارائه شده است.

تغییرات کلیدی نسبت به نسخه‌های پیشین

نسخه ۲۰۲۰ این استاندارد شامل به‌روزرسانی‌هایی نسبت به نسخه‌های قبلی (مانند ۲۰۱۷) است که برخی از آن‌ها عبارتند از:

• • حذف سیستم‌های خودقفل‌شونده در بالابرهای شیب‌دار مسکونی و جایگزینی با گاورنر سرعت.

• • انتقال هشدارهای صوتی از داخل به خارج پلتفرم و کاهش شدت صدا.

• • اجازه نصب دیواره تنها در یک سمت پلتفرم، مشروط به وجود حفاظ لبه‌ای.

• • الزامات جدید برای بالابرهای قابل جابجایی و تست پایداری آن‌ها.

اهمیت و کاربرد

استاندارد ASME A18.1-2020 به‌عنوان مبنایی برای تدوین مقررات محلی و ایالتی در آمریکا و سایر کشورها استفاده می‌شود و راهنمایی برای مهندسان، معماران، تولیدکنندگان و مدیران ساختمان‌ها ارائه می‌دهد. این استاندارد با استانداردهای مرتبط مانند NFPA 70 (کد ملی برق) هماهنگ است و در راستای الزامات دسترسی‌پذیری، مانند قانون آمریکایی‌های دارای معلولیت (ADA)، عمل می‌کند، هرچند برخی تفاوت‌ها (مانند ممنوعیت عملیات توسط همراه در ADA) وجود دارد.

نتیجه‌گیری

استاندارد ASME A18.1-2020 با ارائه چارچوبی دقیق و به‌روز، ایمنی و قابلیت اطمینان بالابرهای پلتفرمی و صندلی‌های راه‌پله‌ای را تضمین می‌کند. این سند با تأکید بر جزئیات فنی و انعطاف‌پذیری برای کاربردهای مختلف، به‌عنوان مرجعی ضروری در صنعت تجهیزات جابجایی شناخته می‌شود و به حفاظت از کاربران در برابر خطرات احتمالی کمک شایانی می‌کند.